EVA คืออะไร ทำไมหลายๆแบรนด์ถึงเลือกมาใช้ในการผลิตรองเท้า

EVA คืออะไร และ รองเท้าวิ่งที่พื้น Midsole ทำจาก EVA ดีอย่างไร

มาทำความเข้าใจกันว่า EVA ดีอย่างไร ทำไมหลายๆแบรนด์ถึงเลือกมาใช้ในการผลิตรองเท้า

เวลาซื้อรองเท้าวิ่งหรือรองเท้าเทรล เคยสงสัยกับส่วนประกอบหรือชนิดของวัสดุกันบ้างไหมครับ วันนี้เรามาทำความเข้าใจกับวัสดุที่ใช้ทำรองเท้า ที่เรียกว่า EVA กันครับ

โดยปกติโครงสร้างรองเท้าทั่วไป จะประกอบไปด้วย

1. Upper ผ้าที่คลุมหลังเท้าเรา
2. Midsole พื้นชั้นกลาง ที่มีลักษณะนิ่ม
3. และ Outsole พื้นชั้นนอกสุด มีลักษณะเป็นดอกยางแข็งๆ

โดย Midsole จะเป็นตัวกำหนดคาแลคเตอร์ของรองเท้ามากที่สุด อย่างเช่น รองเท้าคู่นี้ นุ่ม หรือ เด้ง หรือ รับแรงกระแทกได้ดี ก็เป็นผลมาจากวัสดุและกระบวนการผลิตของชั้น Midsole

หน้าที่หลักของพื้นชั้น Midsole จะทำหน้าที่รับน้ำหนักร่างกายของเราทั้งหมด ให้ความรู้สึกว่ารองเท้า นุ่มหรือเด้ง และคอยปกป้องเท้าเราจากการกระแทกต่างๆที่จะเกิดขึ้น

และทำหน้าที่ร่วมกับ Outsole คอยปกป้องเท้าเราจากเศษหินหรือของแหลมที่อยู่บนพื้น เมื่อเราเหยียบก็จะไม่แทงทะลุรองเท้าขึ้นมาหาเท้าเรา

วัสดุที่ใช้ทำ Midsole มีหลากหลายประเภท ขึ้นอยู่กับลักษณะการใช้งานของรองเท้า เช่นรองเท้านักเรียนบางยี่ห้อก็ใช้พื้นที่เป็นยาง รองเท้าเดินป่าหรือขึ้นเขาสูงมักจะใช้วัสดุเป็น PU รองเท้าวิ่งรองเท้ากีฬามักจะใช้พื้น Midsole เป็น EVA โดยชนิดของพื้นที่นิยมและแพร่หลายมากที่สุดคือ EVA

EVA (Ethylene‑vinyl acetate) เป็นโคพอลิเมอร์ที่เกิดจากการรวมตัวของหน่วย Ethylene (เอทิลีน) หรือ (C₂H₄) กับ Vinyl acetate (ไวนิลอะซิเตต) หรือ (C₄H₆O₂) คล้ายๆวัสดุกลุ่มโพลิเมอร์อื่นๆเช่น PE , PVC

โดยทั่วไปมีสูตรดังนี้ ~(C₂H₄)n(C₄H₆O₂)m โดยที่ n และ m ขึ้นกับสัดส่วนหน่วยของแต่ละโมโนเมอร์

ในการผลิตถูกทำให้มีโครงสร้างเป็นเหมือนฟองน้ำ มีรูพรุนแต่ผิวปิดสนิทน้ำเข้าไม่ได้ ทำให้มีน้ำหนักเบา และสามารถรับแรงกระแทกได้ดี ทำให้ถูกนำมาใช้เป็นพื้นของรองเท้ากีฬาอย่างแพร่หลาย

สัดส่วน %VA เป็นตัวบอกว่า EVA ชิ้นนั้นจะนุ่มหรือเด้ง

• ถ้า %VA ต่ำ EVA ชิ้นนั้นจะเด้ง แต่ไม่นุ่ม
• ถ้า %VA สูง EVA ชิ้นนั้นจะนุ่ม และรับแรงกระแทกดี แต่ยวบ

เพราะฉะนั้น %VA จึงเป็นส่วนสำคัญที่บริษัทผลิต EVA และผู้ผลิตรองเท้าให้ความสำคัญ เพราะบ่งบอกถึงคาแลคเตอร์ของรองเท้าคู่นั้น

ข้อดีอีกข้อคือ การผลิตทำได้ง่าย เหมือนการผลิตภาชนะพลาสติก แค่มีแม่พิมพ์แล้วฉีด หรือ กด EVA ก็สามารถขึ้นรูปให้เป็นรูปทรงต่างได้ง่าย อยากให้พื้นรองเท้าออกมาเป็นทรงแบบไหนก็ทำได้เลย

และที่สำคัญอายุการใช้งานค่อนข้างนานกว่าวัสดุอื่นๆ ลักษณะการเสื่อมมีหลายแบบเช่น หัก หรือเปื่อยกลายเป็นผงๆ แล้วแต่ส่วนประกอบทางเคมีของ EVA ตัวนั้นๆ

มีข้อดีแล้วก็ต้องมีข้อเสีย ข้อเสียคือ รับแรง “กด” แบบต่อเนื่องได้ไม่ดี อย่างเช่นเรามีน้ำหนักตัวมากๆ เมื่อใส่รองเท้าที่ทำจากพื้นแบบ EVA เราจะรู้สึกว่าเค้ายวบ ยุบลงไปมาก เมื่อใช้ไปนานๆการคืนตัวจะลดลง ยุบตัวแล้วยุบเลย เห็นเป็นรอยยับบริเวณพื้นได้ง่าย

อีกข้อเสียคือ ทนความร้อนสูงมากๆไม่ได้ อุณหภูมิหลอมเหลวอยู่ราวๆ 75-120 °C ดังนั้นจึงไม่ควรเก็บรองเท้าที่พื้นทำจาก EVA ไว้ในรถแล้วจอดตากแดดทิ้งไว้ เพราะจะเป็นตัวเร่งให้อายุการใช้งานสั้นลงมาก

เนื่องจากมี ข้อดีมากกว่าข้อเสีย ทำให้ EVA เป็นที่นิยมมากๆในการเอามาเป็นส่วนประกอบของชั้น Midsole ในรองเท้าวิ่งและรองเท้ากีฬาหลายชนิด

บางครั้งเพื่อยืดอายุการใช้งานหรือลดข้อเสียเรื่องการยุบตัวของEVA ลง ก็มีปรับแต่งสูตรหรือ มีการเติมสารเคมีบางอย่างเข้าไป ซึ่งแต่ละแบรนด์ก็มีสูตรเฉพาะ

อย่าง La Sportiva Prodigio ก็มีการฉีดไนโตรเจนเข้าไปใน EVA ระหว่างกระบวนการผลิต เพื่อให้ EVA พองตัวมากกว่าปกติ ทำให้เบา แต่มีความแน่นของเนื้อมากขึ้นโดยไม่เกิดการยวบ

ในการเลือกซื้อรองเท้าวิ่ง ไม่ว่าจะเป็นวิ่งทางเรียบหรือเทรล รองเท้าแทบทุกคู่ก็จะผลิตโดยใช้พื้นชั้น Midsole ที่เป็น EVA แต่หากเราต้องการความสามารถที่เพิ่มขึ้นของรองเท้า อาจต้องถามคนขายหาว่ารองเท้ารุ่นไหนที่มี Midsole ที่พิเศษกว่ารุ่นอื่นๆ และพิเศษอย่างไร เพื่อให้ตรงตามความต้องการของเราในการใช้รองเท้า

หากสนใจรองเท้า La Sportiva Prodigio ที่มีพื้นชั้น Midsole ที่มีความพิเศษ เพราะมีการฉีกไนโตรเจนเข้าไป ให้รองเท้ามีความเบา และไม่ยวบได้ง่าย รองรับน้ำหนักตัวได้อย่างดีและ เหมาะกับการวิ่งระยะไกล สามารถดูได้ที่

https://caveman-store.com/prodigio/